Việt Nam mở không gian tầm thấp thành không gian phát triển mới cho doanh nghiệp

Bộ Chính trị đã xác định không gian tầm thấp là “tài nguyên quốc gia, không gian phát triển mới của đất nước và không gian chủ quyền đặc biệt” tại Kết luận số 99-KL/TW ngày 28/9/2026, mở ra cơ hội trực tiếp cho doanh nghiệp sản xuất UAV, giám sát, logistics, nông nghiệp chính xác và khai thác dữ liệu.

Kết luận 99 đặt mục tiêu đến năm 2030 vận hành 3 khu thử nghiệm bay cấp quốc gia và ít nhất 1 trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm quốc gia về UAV. Đến năm 2045, kinh tế tầm thấp đóng góp khoảng 1,5% GDP; tỷ lệ nội địa hóa dòng UAV chủ lực đạt 30-40% vào năm 2030 và trên 85% vào năm 2045.

Hoạt động UAV được quản lý theo toàn bộ vòng đời từ đăng ký, định danh, cấp phép, giám sát đến xử lý vi phạm. Nhà nước xây dựng chính sách ưu đãi về thuế, tín dụng, đất đai cho doanh nghiệp nghiên cứu, sản xuất, thử nghiệm và thương mại hóa sản phẩm, dịch vụ UAV; doanh nghiệp là trung tâm còn Nhà nước dẫn dắt thị trường ban đầu qua đặt hàng và thí điểm.

Thị trường UAV toàn cầu dự báo tăng từ 26,12 tỷ USD năm 2025 lên 40,56 tỷ USD năm 2030, theo MarketsandMarkets. Tại Đồng bằng sông Cửu Long năm 2026 ước tính khoảng 10.000 UAV nông nghiệp hoạt động, ông Phạm Đắc Bảo, Giám đốc VNPT UAV Lab cho biết. Ở Điện Biên, thử nghiệm 118 chuyến bay chở cà phê đã dẫn tới đề xuất dự án gần 200 tỷ đồng gồm trung tâm thử nghiệm, nhà máy UAV và trung tâm đào tạo.

Doanh nghiệp vẫn gặp khoảng trống pháp lý: ông Đặng Hải Long, Giám đốc Dự án Ứng dụng UAV của Vietnam Post cho rằng thiếu nền tảng quản lý vùng trời đô thị và quy định vận chuyển y tế bằng UAV chưa được cập nhật. Các chuyên gia đề nghị Nhà nước là khách hàng đầu tiên cho sản phẩm chiến lược như bản đồ số, giám sát hạ tầng, lâm nghiệp, phòng chống thiên tai và cứu hộ, đồng thời cụ thể hóa các chính sách ưu đãi thành chương trình rõ ràng để doanh nghiệp có thể tính toán đầu tư dài hạn.