Việt Nam: Cuộc đua mở rộng mạng lưới logistics hậu cảng của các ông lớn cảng biển

Các doanh nghiệp khai thác cảng biển Việt Nam đang mở rộng liên minh quốc tế, không chỉ dừng ở bến cảng mà còn tiến vào hạ tầng hậu cảng, phát triển các ga hàng hóa đường sắt, bãi container và trung tâm logistics nuôi dưỡng luồng hàng cho hệ thống cảng nước sâu.

Ngày 20/10, APM Terminals, thành viên thuộc tập đoàn vận tải biển và logistics A.P. Moller – Maersk (Đan Mạch), đã ký biên bản ghi nhớ với Tập đoàn Hateco để phối hợp nghiên cứu, đề xuất đầu tư phát triển ga hàng hóa đường sắt và bãi container tại Hải Phòng, cùng ba điểm khai thác hàng hóa bằng đường sắt khác tại miền Bắc. Quy mô đầu tư sơ bộ trong khuôn khổ hợp tác lên tới khoảng 3,5 tỷ USD, bao gồm nhiều kế hoạch rộng hơn ngoài dự án ga đường sắt.

Thỏa thuận này tiếp nối liên doanh Hateco-APM Terminals đã phát triển và đưa vào khai thác Cảng Container Quốc tế Hateco Hải Phòng tại khu bến Lạch Huyện từ tháng 4/2025, có khả năng tiếp nhận tàu container tới 18.000 TEU. Tháng 4/2026, hai bên công bố kế hoạch phát triển bến cảng container quốc tế Liên Chiểu tại Đà Nẵng, định hướng 8 bến container với công suất thiết kế trên 5,7 triệu TEU mỗi năm.

Tháng 4/2026, Công ty CP Gemadept (mã GMD) cùng đối tác chiến lược CMA CGM khởi công giai đoạn hai cảng nước sâu Gemalink tại Cái Mép – Thị Vải. Dự kiến sau hoàn thành, tổng công suất Gemalink vượt 3 triệu TEU mỗi năm, gấp hơn hai lần giai đoạn đầu, với tổng vốn đầu tư hai giai đoạn hơn 13.700 tỷ đồng. Một liên minh khác giữa Cảng Hải Phòng và Terminal Investment Limited, liên kết với hãng tàu MSC, vận hành Cảng quốc tế TIL Hải Phòng từ tháng 5/2025 với công suất thiết kế 1,5 triệu TEU/năm; mục tiêu năm 2026 là nâng sản lượng lên 700.000 TEU, doanh thu ước 1.500 tỷ đồng. Ở quy mô lớn hơn, liên danh VIMC, Cảng Sài Gòn và Terminal Investment Limited được chấp thuận tháng 4/2026 đầu tư Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ với tổng mức hơn 128.800 tỷ đồng, hướng tới công suất 4,8 triệu TEU năm 2030 và 16,9 triệu TEU năm 2047.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, tổng sản lượng hàng hóa qua hệ thống cảng Việt Nam ước đạt hơn 944,184 triệu tấn, tăng 18% so với cùng kỳ, riêng hàng container đạt hơn 27,5 triệu TEU, tăng khoảng 9%, theo Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam. Các chuyên gia MBS Research cho rằng đà tăng tạo dư địa mở rộng năng lực khai thác cảng. Tại diễn đàn logistics vùng Đồng bằng sông Hồng cuối tháng 9/2026, ông Phùng Ngọc Minh – Phó Tổng Giám đốc Tân Cảng Sài Gòn – nhấn mạnh một cảng cửa ngõ quốc tế không thể phát huy tối đa hiệu quả nếu chỉ là điểm xếp dỡ độc lập, mà cần mạng lưới logistics hậu cảng vững chắc ngay tại vùng chân hàng.