Việt Nam: Sửa Luật Điện lực nhắm tháo gỡ điểm nghẽn lưới điện, làm rõ điện gió ngoài khơi

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực nhằm tháo gỡ điểm nghẽn trong công tác quy hoạch và triển khai các dự án điện lực, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng trình bày trước Quốc hội ngày 3 tháng 11.

Việc sửa đổi hướng tới ba mục tiêu cốt lõi: thể chế hóa chủ trương của Đảng về bảo đảm an ninh năng lượng, luật hóa những nội dung đã thực hiện theo Nghị quyết số 253/2025/QH15 của Quốc hội, và giải quyết đồng bộ phân cấp, phân quyền, thủ tục hành chính cùng các vướng mắc trong quy hoạch, triển khai quy hoạch và triển khai dự án điện lực. Khoản 4 Điều 10 dự thảo quy định các yêu cầu cơ bản về Quy hoạch điện, việc cập nhật phụ tải, lưới điện, cơ cấu nguồn điện nền, nguồn linh hoạt và công suất dự phòng, để cụ thể hóa khi lập kế hoạch thực hiện theo từng thời kỳ.

Về cơ chế đầu tư và phát triển nguồn điện, lưới điện, Bộ trưởng cho biết các nguồn điện lớn, nguồn điện nền như điện LNG gặp vướng mắc khi triển khai. Quy hoạch điện VIII có 18 dự án điện khí LNG, và dự thảo đưa ra cơ chế chia sẻ để nhà đầu tư cùng chia sẻ rủi ro với Nhà nước. “Không thể tất cả những rủi ro trong quá trình đầu tư lại được chuyển sang phía Nhà nước và cuối cùng tính vào chi phí của người dân”, Bộ trưởng nhấn mạnh. Dự thảo cũng quy định cơ cấu giá công suất cho các nguồn điện nền và cơ chế đàm phán hợp đồng mua bán điện căn cứ trên kết quả đấu thầu, với giá điện nằm trong khung giá.

Về năng lượng tái tạo, Bộ trưởng nêu ba tính chất: không liên tục, chi phí biên cơ bản bằng không và không có dự phòng quay, do đó tỷ trọng và tiến độ phát triển phải đồng bộ với việc hoàn thiện, nâng cấp lưới điện thông minh. Điện gió ngoài khơi là lĩnh vực rất mới, đòi hỏi nguồn vốn lớn, công nghệ cao và gắn trực tiếp với quốc phòng, an ninh; cơ quan soạn thảo sẽ tiếp thu để làm rõ tiêu chí phân biệt điện gió ngoài khơi với điện gió ven bờ, gồm cả khoảng cách từ dự án đến bờ biển.

Về giá điện, dự thảo quy định giá điện hình thành theo cơ chế thị trường, có sự điều tiết của Nhà nước; khung giá phát điện sẽ do một đơn vị độc lập, không thuộc các đơn vị phát điện và cơ quan quản lý nhà nước, xây dựng. Hằng năm EVN phải công bố kết cấu chi phí để Bộ Công Thương, Bộ Tài chính cùng Kiểm toán Nhà nước kiểm toán và công bố minh bạch. Chính sách hỗ trợ tiền điện cho các đối tượng yếu thế, tương đương 30 kWh theo giá điện bậc 1, được quy định tách bạch, không ảnh hưởng đến kế hoạch ngân sách nhà nước; lộ trình xóa bỏ bù chéo giá điện sẽ do Thủ tướng Chính phủ quyết định trên cơ sở đánh giá tác động đầy đủ.