Việt Nam chuẩn bị công nghệ và nhân lực để làm chủ đường sắt tốc độ cao vào năm 2035

Việt Nam đang chuẩn bị năng lực để từng bước tự xây dựng, vận hành và bảo trì tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam, với tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 1.7 triệu tỷ đồng.

Tuyến đường dài khoảng 1,541km, có tốc độ thiết kế 350 km/h, đặt mục tiêu cơ bản hoàn thành vào năm 2035. Để chuẩn bị, các cơ quan đang xây dựng hệ thống hơn 600 tiêu chuẩn kỹ thuật, đưa công nghệ đường sắt vào nhóm công nghệ chiến lược, và lên kế hoạch đào tạo hàng chục ngàn nhân lực chuyên ngành. Bộ Xây dựng đang điều phối các viện nghiên cứu, cơ sở đào tạo, doanh nghiệp và chuyên gia, bao gồm các đơn vị quốc phòng như Viettel và Viện Công nghệ thuộc Tổng cục Công nghiệp quốc phòng, cùng các doanh nghiệp tư nhân Hòa Phát và THACO.

Bộ Xây dựng dự báo nhu cầu nhân lực cho toàn dự án đến năm 2035 khoảng 254,400 người, riêng giai đoạn 2025-2030 cần khoảng 73,600 người. Việt Nam đặt mục tiêu đào tạo ít nhất 35,000 người trong giai đoạn 2025-2030 và tối thiểu 70,000 người trong 5 năm tiếp theo, trên nhiều chuyên ngành từ khảo sát, thiết kế đến điện, tự động hóa, tín hiệu và vận hành. Một số trường đại học đã triển khai chương trình đào tạo chuyên ngành, trong khi Tổng công ty Đường sắt Việt Nam (VNR) đã hợp tác với các trường tại Trung Quốc và Hàn Quốc.

Dự án được triển khai theo các cơ chế đặc thù nhằm rút ngắn thủ tục. Nghị quyết của Chính phủ từ tháng 4/2026 đã phân chia dự án thành 17 dự án độc lập, mà Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án Thăng Long Phùng Tuấn Sơn ước tính có thể rút ngắn khoảng 20-30% thời gian so với quy trình thông thường. Dự án cũng có 19 chính sách đặc thù về vốn, phân cấp đầu tư, khai thác quỹ đất, phát triển khoa học công nghệ, đào tạo nhân lực và chuyển giao công nghệ.