Việt Nam tìm kiếm nguồn vốn dài hạn cho hạ tầng qua bảo lãnh và PPP

Việt Nam đang bước vào chu kỳ phát triển mới với quy mô đầu tư hạ tầng gia tăng mạnh, nhưng một kênh huy động vốn riêng lẻ khó đáp ứng đầy đủ nhu cầu, theo các chuyên gia.

Từ năm 2026 đến 2030, nền kinh tế cần khoảng 450 tỷ USD cho hạ tầng, trong đó ngân sách nhà nước và đầu tư công chỉ đáp ứng khoảng 21%, phần còn lại phải trông cậy vào khu vực tư nhân. Trong 5 năm qua, đầu tư công chiếm gần 30% nguồn vốn cho hạ tầng. Tỷ trọng này dự kiến giảm dần khi vai trò Nhà nước chuyển sang tạo động lực và huy động vốn tư nhân.

Ông Trần Lê Minh, Tổng Giám đốc VIS Rating, cho rằng nguồn vốn luôn hiện hữu nhưng các dự án hạ tầng chưa có cách huy động hợp lý. Khi tín dụng ngân hàng đã chạm sát trần, gánh nặng sẽ đặt lên thị trường trái phiếu doanh nghiệp. Tuy nhiên, nguồn tiền dài hạn từ quỹ bảo hiểm xã hội, quỹ hưu trí và công ty bảo hiểm không được phép mua trái phiếu hạ tầng quy mô lớn do ràng buộc pháp lý và ngưỡng rủi ro cực thấp.

Để khai thông, các chuyên gia cho rằng cần cơ chế bảo lãnh giảm thiểu rủi ro, biến trái phiếu hạ tầng thành sản phẩm có thể đầu tư cho quỹ hưu trí và bảo hiểm. Bà Noriko Nasu, Giám đốc điều hành CGIF, nhấn mạnh vai trò của các định chế tài trợ giảm thiểu rủi ro. CGIF đã bảo lãnh thành công các đợt phát hành trái phiếu nội tệ cho dự án hạ tầng số và y tế tại Việt Nam.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh việc sửa Luật Ngân sách nhà nước nhằm đáp ứng tăng trưởng hai con số và tổ chức chính quyền địa phương hai cấp. Các định hướng chính sách trọng tâm gồm đổi mới phân cấp ngân sách, tăng quyền chủ động cho địa phương và "linh hoạt hóa" ranh giới chi đầu tư phát triển và chi thường xuyên.