Việt Nam: Chuẩn bị thí điểm đấu giá quyền thu phí cao tốc Bắc - Nam

Việt Nam đang chuẩn bị thí điểm đấu giá, đấu thầu quyền thu phí một số dự án, đặc biệt là một số tuyến trên cao tốc Bắc - Nam, theo hình thức khai thác và bảo trì (O&M) với vốn đầu tư công, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết trước Quốc hội ngày 12/11.

Phó thủ tướng cho biết Bộ Xây dựng đang chuẩn bị thí điểm. "Doanh nghiệp rất hào hứng với hình thức này vì không gặp rủi ro về giải phóng mặt bằng, thi công hay biến động giá cả", ông nói tại phiên chất vấn và trả lời chất vấn.

Ông nêu hai hình thức triển khai dự án PPP phổ biến: giao doanh nghiệp trực tiếp đầu tư xây dựng rồi thu phí hoàn vốn và hưởng lợi nhuận nhất định, hoặc Nhà nước đầu tư xây dựng rồi chuyển giao cho doanh nghiệp thu phí theo hình thức O&M. Việt Nam đã thực hiện cả hai và có Luật PPP từ năm 2020, với thời gian khai thác thu phí thường trên dưới 20 năm do nhà đầu tư phải dùng vốn chủ sở hữu trong khi ngân hàng thường chỉ cho vay 10-12 năm. Theo luật, Nhà nước có thể hỗ trợ tối đa khoảng 50% tổng mức đầu tư, thậm chí tới 70% trong trường hợp đặc biệt.

Về rủi ro doanh thu, ông cho biết Luật PPP đã quy định nếu doanh thu thấp dưới 90% (trong khoảng 75-90%) thì Nhà nước có thể xem xét hỗ trợ bằng ngân sách, và trong trường hợp đặc biệt có thể mua lại dự án. Về vốn ODA, ông nói Việt Nam đã tốt nghiệp ODA và không còn nguồn vốn giá rẻ, nhưng với dư địa nợ công và trần nợ công Quốc hội cho phép còn rất thấp so với mức hiện tại, Việt Nam sẽ tiếp tục huy động ODA cùng các nguồn vốn khác, tính toán kỹ chi phí, điều kiện thi công và lựa chọn nhà thầu, tập trung vào một số dự án lớn thay vì dàn trải.

Về đầu tư công, Chính phủ đang chỉ đạo quyết liệt giải ngân 100% vốn, đóng góp thêm 1,7% tăng trưởng kinh tế, hướng tới mục tiêu tăng trưởng 10% năm 2026. Giải ngân 10 tháng đầu năm đạt 74%, mức ông đánh giá là rất tốt, dù có yếu tố tạm ứng 30% cho nhà thầu sau khi ký hợp đồng, đặc biệt ở các dự án lớn, để mua nguyên vật liệu và chuẩn bị thi công; Chính phủ vẫn đang chỉ đạo đẩy nhanh giải ngân thực chất.