Việt Nam cảnh báo nguy cơ giảm 90% doanh thu đường sắt nếu bàn giao hạ tầng Hà Nội vội vã

Việc bàn giao đoạn đường sắt Ngọc Hồi – Yên Viên tại Hà Nội trước khi hạ tầng thay thế sẵn sàng có thể khiến doanh thu toàn ngành đường sắt Việt Nam giảm tới 90%, theo cảnh báo của Bộ Xây dựng.

Ước tính này được đưa ra khi Cục Đường sắt Việt Nam đề xuất tổ chức lại các hành lang đường sắt qua Thủ đô tại Tờ trình số 2411, chuyển các đoạn Ngọc Hồi – Yên Viên và Gia Lâm – Lạc Đạo thành đường sắt đô thị. Theo phương án, đầu mối hành khách quốc gia được bố trí tại Ngọc Hồi và Gia Lâm; đầu mối hàng hóa phía Bắc và phía Nam sông Hồng lần lượt là Yên Thường và Thường Tín mới.

UBND TP. Hà Nội đã đề nghị bố trí khoảng 9.453 tỷ đồng trong kế hoạch vốn năm 2026 để giải phóng mặt bằng và triển khai các công việc ban đầu của hai dự án đường sắt quốc gia, với tổng sơ bộ mức đầu tư khoảng 40.171 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương. Dự án thứ nhất cải dịch đoạn Phú Xuyên – Ngọc Hồi (dài khoảng 26,5 km) có sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 12.419 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành ngày 31/03/2027. Dự án thứ hai là tuyến đường sắt vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi – Kim Sơn (dài khoảng 31,3 km) có sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 27.752 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành tháng 12/2028.

Công văn số 1053-CV/ĐU ngày 21/07/2026 của Đảng ủy Chính phủ nêu rõ: chỉ bàn giao tuyến đường sắt hiện có Ngọc Hồi – Yên Viên sau khi hoàn thành đầu tư các tuyến đường sắt, tránh đứt gãy chuỗi vận tải quốc gia. Bộ Xây dựng đánh giá việc bàn giao vội vã sẽ buộc Trung tâm Điều hành vận tải đường sắt quốc gia phải ngừng hoạt động, kéo theo dừng toàn bộ tàu Bắc – Nam và các tuyến phía Bắc, buộc hàng hóa và hành khách chuyển sang đường bộ, gia tăng ùn tắc và nguy cơ tai nạn.