Việt Nam: Quyết định 40 thiết lập khung sở hữu Nhà nước, có thể kích hoạt tái cơ cấu vốn tại DNNN niêm yết

Quyết định 40/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 5/8 phân loại doanh nghiệp Nhà nước thành ba nhóm với ngưỡng sở hữu tối thiểu, có thể thúc đẩy tái cơ cấu vốn tại các công ty niêm yết bao gồm VietinBank, Petrolimex và Tổng Công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí.

Nhóm I yêu cầu Nhà nước duy trì 100% vốn gồm năng lượng, khoáng sản chiến lược, hóa chất cơ bản và hạ tầng số quốc gia. Nhóm II yêu cầu tối thiểu 65% gồm ngân hàng, hàng không, một số cảng biển. Nhóm III yêu cầu trên 50% đến dưới 65% gồm doanh nghiệp đầu mối xăng dầu đáp ứng tiêu chí thị phần.

VietinBank (CTG) được nêu đích danh trong quyết định — Nhà nước hiện nắm khoảng 64,46%, thấp hơn mức tối thiểu 65% áp dụng cho ngân hàng, và Ngân hàng Nhà nước phải chỉ đạo xây dựng phương án nâng tỷ lệ. Tại Petrolimex (PLX), tỷ lệ sở hữu 75,87% của Petrovietnam đang cao hơn đáng kể so với khung dưới 65% của nhóm III, khiến đây trở thành ứng viên nổi bật cho khả năng giảm sở hữu, có thể làm tăng free-float và thanh khoản.

Tại DPM, Petrovietnam nắm 59,59%, thấp hơn mức tối thiểu 65% của lĩnh vực phân bón, trong khi tại DDV, Vinachem sở hữu khoảng 64%, sát ngưỡng 65%. Tỷ lệ sở hữu Nhà nước tại Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) ở mức 95,4%, cao hơn nhiều so với mức tối thiểu 65%, tạo dư địa huy động vốn mà vẫn duy trì quyền chi phối. Mirae Asset lưu ý rằng quyết định này không đồng nghĩa bắt buộc phải thoái vốn và vẫn cần chờ phương án cụ thể.