Việt Nam: Bộ Tài chính nêu loạt băn khoăn về phương án mở rộng cao tốc Bắc - Nam

Bộ Tài chính vừa có công văn gửi Bộ Xây dựng đề nghị làm rõ sự cần thiết và thời điểm mở rộng cao tốc Bắc - Nam phía Đông, cảnh báo việc mở rộng ngay các đoạn mới đưa vào khai thác có thể gây lãng phí nguồn lực.

Tuyến cao tốc Bắc - Nam phía Đông được đầu tư qua hai giai đoạn 2017-2020 và 2021-2025, với 23 dự án thành phần đã đưa vào khai thác. Tuy nhiên, đề xuất từ đầu tháng 7/2026 của Bộ Xây dựng vẫn bố trí 1.738 tỷ đồng kế hoạch vốn năm 2027 cho 7 đoạn tuyến. Bộ Tài chính đề nghị rà soát hiện trạng từng đoạn trước khi xác định nhu cầu mở rộng. Phương án mở rộng đề xuất hai đoạn Mai Sơn - Cam Lộ và Quảng Ngãi - Dầu Giây, tổng chiều dài khoảng 1.144 km, từ 4 làn xe lên 6 làn xe.

Về cơ chế tài chính, Bộ Tài chính lưu ý việc mở rộng ngay sẽ phải dừng thu phí hoàn trả ngân sách trung ương theo yêu cầu của Quốc hội; nếu thực hiện theo phương thức đối tác công tư (PPP) dễ dẫn đến mức phí cao hơn, ảnh hưởng chi phí logistics, hoặc cần bổ sung vốn ngân sách. Bộ đề nghị bổ sung đánh giá tác động về chi phí logistics và nguồn vốn trước khi quyết định.

Bộ Xây dựng kiến nghị Quốc hội chấp thuận ba cơ chế đặc thù: giao Chính phủ chọn hình thức đầu tư PPP, đầu tư công hoặc hình thức khác; cho phép nhà đầu tư PPP tổ chức thu phí trên toàn bộ 6 làn xe sau khi hoàn thành; cho phép lập, phê duyệt Báo cáo nghiên cứu khả thi ngay mà không cần trình, phê duyệt chủ trương đầu tư. Bộ Tài chính đánh giá kiến nghị còn chung chung, thiếu căn cứ pháp lý và đánh giá tác động. Hiệp hội Các nhà đầu tư công trình đường bộ Việt Nam cho rằng một số nội dung thuộc thẩm quyền của Bộ Xây dựng, không cần xin ý kiến Quốc hội.