Việt Nam: TP.HCM xoay trục gần 100 cảng biển, giảm xe container qua khu dân cư

TP.HCM đang lên kế hoạch tổ chức lại mạng lưới gần 100 cảng biển nhằm giảm xe container qua khu dân cư và nâng cao hiệu quả logistics, theo các chuyên gia quy hoạch đô thị.

Kế hoạch tập trung vào việc chuyển hướng dòng hàng thay vì di dời toàn bộ cảng. Cảng Cát Lái - đầu mối container lớn nhất Việt Nam với sản lượng gần 6 triệu TEU/năm trên diện tích 160 ha - hiện khiến hàng chục nghìn lượt xe tải nặng phải đi xuyên khu dân cư mỗi ngày. Các chuyên gia cho rằng hạ tầng đường bộ không thể mở rộng mãi để đuổi theo tốc độ tăng của xe container.

Theo đề xuất, cụm cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải sẽ đảm nhận hàng xuất nhập khẩu đường dài và tàu mẹ đi Mỹ, châu Âu. Cát Lái tiếp tục phục vụ giao nhận khu vực, logistics đô thị và gom hàng bằng sà lan. Cảng Hiệp Phước hỗ trợ logistics đô thị và hàng hóa cần di chuyển khỏi khu đông dân cư.

Kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn nhận định: "Đối tượng cần chuyển dịch trước hết là dòng hàng chứ không phải toàn bộ công trình cảng". Ông cảnh báo việc đóng cửa cảng hiện hữu khi chưa chuẩn bị đủ năng lực thay thế có thể gây gián đoạn chuỗi cung ứng và tăng chi phí logistics.

Kế hoạch cũng bao gồm bố trí lại các depot và cảng cạn dọc vành đai 3, vành đai 4, gần khu công nghiệp và đầu mối vận tải thủy. Các chuyên gia nhấn mạnh doanh nghiệp chỉ tự nguyện chuyển hướng nếu phương án mới có chi phí và thời gian cạnh tranh, đòi hỏi chính sách giá, phí, cơ chế điều phối sà lan, chia sẻ dữ liệu và thủ tục hải quan liên thông.