Việt Nam: Tín hiệu làn sóng cổ phần hóa và thoái vốn doanh nghiệp nhà nước mới

Hoạt động cổ phần hóa, thoái vốn doanh nghiệp nhà nước và IPO đang có dấu hiệu sôi động trở lại sau giai đoạn trầm lắng, nhờ yêu cầu cơ cấu lại vốn nhà nước và dư địa còn lớn tại nhiều doanh nghiệp niêm yết, theo phân tích của chuyên gia Chứng khoán BIDV.

Từ năm 2005 đến quý II/2026, thị trường ghi nhận 1.223 đợt đấu giá thành công trên HOSE và HNX với tổng giá trị khoảng 347.248 tỷ đồng. Làn sóng thứ nhất (2006-2009) có 71 doanh nghiệp IPO với tổng giá trị khoảng 40.829 tỷ đồng, làn sóng thứ hai (2016-2018) có khoảng 120 doanh nghiệp với tổng giá trị 117.388 tỷ đồng. Giai đoạn 2019-2024 chỉ có 37 doanh nghiệp với tổng giá trị 6.567 tỷ đồng, nhưng từ năm 2025 đã có 8 doanh nghiệp với quy mô 57.346 tỷ đồng.

Các yếu tố hỗ trợ gồm sửa đổi Nghị định 155/2020/NĐ-CP nhằm rút ngắn thời gian IPO và niêm yết, việc nâng hạng thị trường chứng khoán, và Quyết định 40/2026/QĐ-TTg về tiêu chí phân loại doanh nghiệp để cơ cấu lại vốn nhà nước, ban hành ngày 5/8/2026. Tỷ lệ sở hữu nhà nước tại nhiều doanh nghiệp niêm yết vẫn rất cao: 95,4% tại ACV, 95,8% tại GAS, 74,8% tại Vietcombank và 79,6% tại BIDV.